Cyberbezpieczeństwo – podstawowe informacje i zasady

Na podstawie ustawy z dnia 5 lipca 2018 r. o krajowym systemie cyberbezpieczeństwa Urząd Gminy Oporów przekazuje mieszkańcom podstawowe informacje, które pomagają zrozumieć zagrożenia w internecie i skutecznie się przed nimi chronić.

Czym jest cyberbezpieczeństwo

Cyberbezpieczeństwo to odporność systemów informatycznych na działania, które naruszają poufność, integralność, dostępność lub autentyczność przetwarzanych danych i usług. W praktyce oznacza ochronę naszych komputerów, telefonów, kont i danych przed kradzieżą, oszustwem lub zniszczeniem.

Najczęstsze zagrożenia

• Phishing – fałszywe e-maile, SMS-y i strony podszywające się pod bank, kuriera, urząd, ZUS czy operatora. Ich celem jest wyłudzenie loginu, hasła, danych karty lub kodu BLIK, np. pod pretekstem „dopłaty do przesyłki” albo „zaległej faktury”.
• Oszustwa telefoniczne – rozmówca podaje się za pracownika banku, policjanta lub członka rodziny i nakłania do przelewu, podania kodów lub zainstalowania aplikacji do zdalnego dostępu.
• Złośliwe oprogramowanie – wirusy, programy szpiegujące i ransomware, które szyfrują pliki i żądają okupu. Najczęściej trafiają do komputera przez załączniki, fałszywe aktualizacje i programy z nieznanych źródeł.
• Przejęcie konta – w poczcie, w mediach społecznościowych lub w komunikatorze. Oszust pisze potem do znajomych z prośbą o „pilną pożyczkę” lub kod BLIK.
• Fałszywe sklepy i inwestycje – atrakcyjne oferty, „gwarantowane zyski” i reklamy ze znanymi osobami, które prowadzą do utraty pieniędzy.
• Podszywanie się (spoofing) – wiadomość lub połączenie wygląda, jakby pochodziło z prawdziwego numeru lub adresu instytucji.

Jak się chronić – najważniejsze zasady

• Aktualizuj system i aplikacje w komputerze i telefonie
• Używaj programu antywirusowego i instaluj aplikacje tylko z oficjalnych sklepów
• Stosuj silne i różne hasła do każdego serwisu, najlepiej z menedżerem haseł
• Włącz weryfikację dwuetapową w poczcie, bankowości i mediach społecznościowych
• Nie klikaj w linki z nieoczekiwanych SMS-ów i e-maili – sprawdzaj adres strony
• Nie podawaj nikomu haseł, kodów BLIK ani kodów z SMS-ów – bank i urząd o nie nie proszą
• Rób kopie zapasowe ważnych plików na zewnętrznym dysku lub w chmurze
• Zastrzeż numer PESEL w aplikacji mObywatel – utrudni to zaciągnięcie kredytu na Twoje dane

Co zrobić, gdy padniesz ofiarą oszustwa

1. Natychmiast skontaktuj się z bankiem i zablokuj kartę lub dostęp do konta. Kartę możesz też zastrzec pod numerem 828 828 828 (w bankach uczestniczących w Systemie Zastrzegania Kart).
2. Zmień hasła do poczty i kont, których mogło dotyczyć zdarzenie, zaczynając od skrzynki e-mail.
3. Zgłoś sprawę na Policję – w najbliższej jednostce lub pod numerem alarmowym 112. Zachowaj wiadomości, zrzuty ekranu i potwierdzenia przelewów.
4. Zastrzeż numer PESEL i dokument tożsamości, jeśli Twoje dane mogły zostać ujawnione.
5. Zgłoś incydent do CERT Polska, aby ostrzec innych.

Więcej informacji